Sağlık Bilgi Kaynağı

Kabuklu Deniz Ürünleri Alerjisi Nedir?

0 2

Bazı deniz hayvanlarında var olan proteinlere karşı vücudun bağışıklık sistemi anormal bir yanıt verir. Kabuklu deniz ürünleri alerjisi, bu anormal yanıtın neticesinde oluşur. Kabuklu deniz ürünleri kategorisindeki deniz hayvanları; karides, yengeç, kalamar, ıstakoz, istiridye, deniz tarağı ve diğerleri gibi kabukluları ve yumuşakçaları içerir.

Kabuklu deniz ürünleri alerjisine sahip kişilerin bazıları kabuklu deniz hayvanlarının hepsine tepki gösterirler. Bazı kişilerse yalnızca belirli ürünlere tepki oluştururlar. Reaksiyonlar burun tıkanıklığı ya da kurdeşen gibi hafif semptomlar şeklinde olabildikleri gibi şiddetli semptomlar şeklinde ya da hayatı tehdit eden düzeyde de olabilirler.

Kişiler kabuklu deniz ürünlerine karşı alerjileri olduğunu düşünüyorlarsa doktorlarıyla görüşmelidirler. Alerjinin doğrulanabilmesi için testlerden faydalanılabilir. Bu sayede gelecekteki reaksiyonlardan kaçınmak çok daha kolay olur.

Kabuklu Deniz Ürünleri Alerjisi Belirtileri

Kabuklu deniz ürünleriyle ilişkili belirtiler çoğunlukla kabuklu deniz hayvanları tükettikten dakikalar içerisinde ya da bir saat içerisinde gelişirler. Belirtiler şunlardır:

  • Kurdeşen, kaşıntı ya da egzama (atopik dermatit)
  • Dudakların, yüzün, dilin ve boğazın ya da vücudun diğer bölümlerinin şişmesi
  • Hırıltı, burun tıkanıklığı ya da nefes darlığı
  • Karın ağrısı, ishal, bulantı ya da kusma
  • Baş dönmesi ya da bayılma

Alerjiler anafilaksi olarak bilinen bir reaksiyona sebep olabilirler. Anafilaksi ciddi ve potansiyel olarak hayatı tehdit eden bir reaksiyondur. Anafilaksi, kabuklu deniz hayvanlarına ya da herhangi başka bir şeye karşı gelişebilir. Bir epinefrin (adrenalin) enjeksiyonu ile tedavi ve acil servis gerektiren tıbbi durumdur.

Anafilaksi belirtileri ve semptomları şunlardır:

  • Nefes almayı zorlaştıran şişmiş bir boğaz ya da boğazda bulunan bir şişlik (hava yolu daralması)
  • Kan basıncında ciddi bir düşüş ile şok
  • Baş dönmesi, bayılma ya da bilinç kaybı

Ne Zaman Doktora Görünmelidir?

Eğer anafilaksi belirtileri ya da semptomları gelişirse acil şekilde tedavi alınmalıdır.

Yemeklerden kısa süre sonrasında gıda alerjisi belirtileri ortaya çıkarsa bir doktora ya da alerji uzmanına danışılmalıdır.

Kabuklu Deniz Ürünleri Alerjisi Nedenleri

Tüm gıda alerjilerinin sebebi, bağışıklık sisteminin aşırı reaksiyon göstermesidir. Kabuklu deniz ürünleri alerjisinde de durum böyledir. Vücudun bağışıklık sistemi, kabuklu deniz hayvanlarındaki belirli bir proteini yanlışlıkla zararlı olarak tanımlar. Bu proteine (alerjen) karşı antikor üretimini devreye sokar. Alerjenle bir sonraki temasta, bağışıklık sistemi histamin ve alerji semptomlarına sebebiyet veren diğer kimyasalları serbest bırakır.

Kabuklu Deniz Ürünleri Türleri

Kabuklu Deniz Ürünleri Faydaları
Kabuklu Deniz Ürünleri Alerjisi Belirtileri | Sağlık Güncel

Her biri farklı proteinler içeren, çeşitli kabuklu deniz ürünleri vardır.

  • Kabuklular

Yengeç, ıstakoz, kerevit ve karides içerir.

  • Yumuşakçalar

Kalamar, salyangoz, istiridye, midye ve deniz tarağını içerir.

Bazı kişiler yalnızca bir tür kabuklu deniz hayvanına karşı alerji geliştirirler ve diğerlerini tüketebilirler. Bazı kişilerse tüm kabuklu deniz hayvanlarına karşı alerji geliştirirler ve bu kişilerin kabuklu deniz hayvanlarının tümünden kaçınmaları gerekir.

Risk Faktörleri

Kişilerin ailelerinde herhangi bir tür alerji varlığı varsa o kişilerin kabuklu deniz ürünleri alerjisi geliştirme riskleri yüksektir.

Kabuklu deniz ürünleri alerjisi her yaştan insanda gelişebilir ancak bu durum yetişkinlerde daha yaygındır. Yetişkinler olarak bakıldığında kadınlarda daha yaygınken çocuklar arasındaysa erkeklerde daha yaygındır.

Komplikasyonları

Kabuklu deniz hayvanı alerjisi şiddetli gelişen vakalarda anafilaksi gelişebilir. Anafilaksi; şişmiş bir boğaz (hava yolu daralması), hızlı nabız, şok, baş dönmesi ya da bayılmayla sonuçlanabilir. Tehlikeli bir alerjik reaksiyondur ve hayatı tehdit edici olabilir.

Kabuklu deniz ürünleri alerjisi olan kişilerde aşağıdaki durumlar anafilaksi riskini artırır.

  • Astım
  • Çok az miktarda kabuklu deniz hayvanına karşı alerjik reaksiyon olması (aşırı hassasiyet)
  • Gıda kaynaklı anafilaksi öyküsü

Anafilaksi, acil bir epinefrin (adrenalin) enjeksiyonuyla tedavi edilebilir. Kişiler kabuklu deniz hayvanlarına karşı şiddetli alerjik reaksiyon riski taşıyorlarsa yanlarında sürekli enjekte edilebilir epinefrin (EpiPen, Adrenaclick, diğerleri) taşımalıdırlar.

Kabuklu Deniz Ürünleri Alerjisi Önleme

Kabuklu deniz ürünleri alerjisine sahip olan kişiler bu durumdan yalnızca kabuklu deniz hayvanları ve kabuklu deniz ürünleri içeren ürünlerden kaçınarak uzak durabilirler. Bazı kişilerde eser miktarda kabuklu deniz hayvanı bile ciddi reaksiyonlara sebep olabilir.

Kabuklu Deniz Hayvanlarından Kaçınma

  • Dışarıda yemek yerken dikkatli olunmalıdır.

Restoranlarda yemek yerken dikkatli olmak gerekir. Kabuklu deniz ürünleri için kullanılan yağ, tava ya da kapların diğer yiyecekler hazırlanırken kullanılmadıklarından, çapraz bulaşmaya neden olmadıkların emin olunmalıdır. Kişiler çapraz kontaminasyon riski yüksek olan deniz ürünleri restoranlarında yemek yemekten kaçınmalıdırlar.

  • Etiketler okunmalıdır.

Kabuklu deniz hayvanlarının yakınında ve üretim sırasında başka yiyecekler işleniyor ya da sergileniyorsa bu alanlarda çapraz kontaminasyon ortaya çıkabilir. Gıda etiketleri dikkatlice okunmalıdır. Nadir de olsa kabuklu deniz hayvanları gizli bir bileşen olarak yiyeceklere eklenebilirler. Balık stokunda ya da deniz ürünleri aromasında olabilirler. Şirketler genel olarak alerjik reaksiyonlara sebebiyet veren kabuklu deniz ürünlerini ya da diğer yiyecekleri içeren herhangi bir ürünü etiketlemek zorundadırlar.

  • Mesafe korunmalıdır.

Kişiler kabuklu deniz hayvanlarının hazırlandığı ya da stoklandığı alanlardan tamamıyla kaçınmak durumunda kalabilirler. Öyle ki bazı kişilerde kabuklu deniz hayvanlarına dokunmayla ya da kabuklu deniz hayvanları pişirilirken buharı teneffüs etmeyle bile tepkiler ortaya çıkabilir.

Kişiler kabuklu deniz ürünleri alerjisine sahiplerse acil epinefrin taşımayla ilgili olarak doktorlarıyla konuşmalıdırlar. Ayrıca yakın oldukları kişilere gıda alerjileri olduğundan bahsetmeli ve alerjileri olduğunu bildiren tıbbi uyarı bileziği ya da kolyesi takmayı denemelidirler.

Görüntüleme testlerinde kullanılan iyota ya da radyokontrast maddeye karşı alerji durumu olup olmadığı bir başka durum olarak değerlendirilmelidir. Endişelenmeye gerek olmasa da ele alınması gereken bir konudur. Kabuklu deniz ürünleri az miktara iyot içerirler. Ancak kabuklu deniz ürünleri alerjisi, bazı kişilerin radyokontrast madde ya da iyotla oluşabilecek reaksiyonlarıyla ilgisizdir.

Kabuklu Deniz Ürünleri Alerjisi Teşhisi

Doktorlar kişilerdeki belirtileri sorarlar. Fiziksel muayene yaparak diğer tıbbi sorunları bulur ya da elerler. Bunların yanı sıra bazı testlerden de yararlanabilirler. Yararlanılabilecek testler şunlardır:

  • Cilt Testi

Kişinin cildi kabuklu deniz hayvanlarında bulunan proteine az miktarda olacak şekilde maruz bırakılır. Eğer kişide alerji durumu varsa ciltteki test alanında bir yumru (kovan) gelişir.

  • Kan Testi

Alerjene özgü bir IgE antikor testi veya radyoalergosorbent (RAST) testi olarak da adlandırılır. Kan dolaşımındaki immünoglobulin E (IgE) antikorları olarak bilinen, belirli antikorların miktarını ölçer. Bu sayede bağışıklık sisteminin, kabuklu deniz ürünleri proteinlerine yanıtı değerlendirilebilir.

Daha önceki zamanlarda kabuklu deniz hayvanlarına maruz kaldıktan kısa bir süre sonra oluşan alerjik bir reaksiyon varsa bu durum kabuklu deniz hayvanı alerjisinin işareti olabilir. Fakat alerji testi, var olan semptomların nedenlerini açıklayabilmenin ve gıda zehirlenmesi gibi diğer olasılıkların elenebilmesinin tek kesin yoludur.

Kabuklu Deniz Ürünleri Alerjisi Tedavi

Kabuklu deniz hayvanlarına karşı gelişen alerjik reaksiyonu önlemenin tek kesin yolu, kabuklu deniz hayvanlarından uzak durmaktır. Fakat tüm çabalara rağmen kabuklu deniz hayvanlarıyla temasa geçilebilir.

Doktorlar kaşıntı ve döküntü benzeri belirti ve semptomları azaltabilmek adına kabuklu deniz hayvanlarına karşı hafif gelişen bir reaksiyonu antihistaminikler gibi ilaçlarla tedavi etmeyi önerebilirler.

Kabuklu deniz hayvanlarına (anafilaksi) karşı ciddi bir reaksiyonu olan kişiler muhtemelen acil bir epinefrin (adrenalin) enjeksiyonuna ihtiyaç duyarlar. Ciddi bir reaksiyon geçirme riskine karşın her zaman yanlarında enjekte edilebilir epinefrin (EpiPen, Adrenaclick, diğerleri) bulundurmalıdırlar.

Kabuklu deniz hayvanlarına karşı anafilaksi riski altında olan kişilere alerjik reaksiyonun ilk belirtisinde dahi epinefrin almaları önerilebilir. Epinefrin kullanıldıktan sonra iyi hissedilse dahi acil olarak tıbbi yardım istenmelidir.

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.