Sağlık Bilgi Kaynağı

Vertigo Nedir, Sebepleri, Belirtileri Nelerdir?

0 9

Genel anlamda vertigo, bir çeşit baş dönmesidir.  Bu baş dönmesi siz dururken kendinizin, etrafınızdaki şeylerin ve bulunduğunuz ortamın dönmesi şeklindedir. Kısaca bu şekilde tanımladığımız “Vertigo nedir?” sorusu hakkında daha ayrıntılı bilgiler verilebilir.  Gerçekte var olamayan bir hareketin algılanmasıdır. Kulak kristallerinin yerinden oynaması olarak da bilinir.

Tek başına bir hastalık olarak bulunabileceği gibi diğer bir hastalığa da eşlik edebilir. Başka bir hastalığın haberci olabilir. Bu nedenle altında yatan başka bir hastalık olup olmadığı iyi araştırılmalıdır.  Bireyin günlük yaşam kalitesini azaltan bir hastalıktır. Vertigo,  ataklar şeklinde seyreden bir baş dönmesidir.  Ancak her baş dönmesini vertigo olarak adlandıramayız. Vertigo atakları bazen çok hafif olur. Bazı vakalarda ise kişinin günlük aktivitelerini zorlaştırabilecek şiddette olur.

Vertigo Sebepleri Nelerdir?

Vertigo kaliteli bir yaşam sürmeye egel olan en etkili rahatsızlıklar arasında yer almaktadır. Bu noktada söz konusu rahatsızlığın ortaya çıkmaması için öncelikli olarak bu rahatsızlığa neden olan sebeplerden uzak durmak gerekmektedir.

Temelde 2 çeşit vertigo vardır. Santral ve periferik vertigo.  Peki, Vertigo sebepleri nelerdir? Esasında vertigo sebepleri söz konusu olduğu zaman temel de iki tip vertigodan söz etmek gerekmektedir. Bunlar; Santral Vertigo ve Periferik Vertigo’dur.

Santral Vertigo Sebepleri

Nöroloji bölümünün ilgilendiği gruptur.  Merkezi sinir sistemi kaynaklı ortaya çıkar.  Beyin, beyin sapı ve beyincikte meydana gelen tümöral durumlar, inme, anevrizma, migren ve Multiple skleroz gibi nörolojik hastalıklar santral vertigo yapabilmektedir.  Detaylı yapılacak hikaye, fizik değerlendirme sonrasında tanı konulur.

Periferik Vertigo Sebepleri

Kulak Burun Boğaz bölümünün ilgilendiği gruptur. Denge organımız  olan  iç ve orta kulaktaki  merkezlerin etkilenmesi  ile oluşur. Kişinin dengesi  bozulur.  Periferik vertigo kas iskelet sistemi problemleri, tiroid hastalıkları ve hipoglisemi gibi metabolik hastalıklar sebebi ile oluşabilir.

Üst solunum yolu ve kulak enfeksiyonları, alerjik durumlar, stres, uykusuzluk, sigara, alkol tüketimi ile aşırı tuz ve kafein içeren besinlerin tüketimi de periferik vertigoya sebep olabilmektedir. Meniere hastalığı, BPPV (bening paroksismall pozisyonel vertigo) hastalıkları da bu kategoriye girmektedir.

Vertigo Belirtileri Nelerdir?

Belirtiler vertigonun çeşidine göre ve kişiden kişiye göre değişiklik gösterebilir. “Vertigo belirtileri nelerdir? “ şöyle sıralayabiliriz:

  • Etraftaki nesnelerin dönmesi
  • Bulantı
  • Kusma
  • Anormal göz hareketleri
  • Terleme
  • Görme bozuklukları
  • İşitme kayıpları
  • Kulakta çınlama
  • Kulakta basınç hissetmek
  • Yürümede zorluk çekme
  • Denge kayıpları
  • Bilinç bulanıklığı
  • Tansiyon düşüklüğü
  • Kol ve/veya bacakta kuvvetsizlik durumu
  • Koordinasyon problemleri

Özellikle denge ve baş dönmesi sonucu düşmeler ve farklı yaralanmalar oluşabilir. Hastalarda zihinsel karmaşa ve yürümede zorluk dolayısı ile  korku ve endişe  meydana gelebilir.

Vertigo Tedavi
Vertigo Nedir

Vertigo Nasıl Tedavi Edilir?

Kendinizde veya bir yakınınızda yukarıdaki durumlarla karşı karşıya kaldınız. Vertigonun varlığından şüphe etmeye başlamalısınız.  Günümüz koşullarında vertigo tedavisi yapılabilen bir rahatsızlıktır. Burada erken tanı en belirleyici unsur olarak karşımıza çıkmaktadır. Bundan dolayı vertigo belirtileri konusunda bir şüphe durumunuz varsa uzman hekime görünmenizde fayda vardır.

Tedaviden önce yapılması gereken ayrıntılı bir muayene ve testler vardır. Bu ön değerlendirme doğru tedavi yaklaşımı için altın kıymetindedir.  Dix Halpike testi ile gözde spontan atma, roll testi ile de hastanın yürüyüşü değerlendirilir.  Elektronistagmografi cihazı ile göz hareketlerine bakılır, MR ( manyetik rezonans), BT ( bilgisayarlı tomografi) çekimleri yapılabilir. Kan testleri ve psikolojik değerlendirme gerekebilir.

  • Bazı vakalarda sadece istirahat kendi başına tedavi eder. Buna doktorunuz karar verecektir.
  • Vertigo tedavisinde ilaç verilmeden kullanılan Epley manevrası vardır. Özellikle BPPV(bening paroksismal pozisyonel vertigo)’ ye bağlı vertigoda tercih edilir. Bu manevra başlangıçta baş dönmeleri fazla ise daha sık uygulanmaktadır.
  • Baş dönmesi azaldıkça hastanın durumuna göre seansların arası açılır. Eğer hasta baş dönmesini çok şiddetli hissediyor ise ve sadece manevra ile baş dönmesi azalmıyor ise ilaç tedavisine de başlanır.
  • Altta yatan sebep eğer üst solunum yolu ya da kulak enfeksiyonu ise doktorun önereceği antibiyotik tedavisi ve diğer tedaviler uygulanır. Enfeksiyonun tedavi edilmesi ile vertigonun da geçmesi beklenir.
  • Merkezi sinir sisteminde tümör, anevrizma gibi bir hastalığa bağlı gelişen bir vertigo ise ilaç tedavisi ve cerrahi tedavi düşünülebilir. Problem ortadan kaldırıldığında vertigo da iyileşecektir.
  • Meniere hastalığına bağlı gelişen vertigonun tedavisinde bu hastalığa uygun ilaç tedavisi uygulanır. Ayrıca tuz ve kafeinden yoksun diyet önerilir.
  • Mide bulantısı ve kusma gibi durumlar vertigoya eşlik ediyorsa bu belirtiler için semptomatik ilaç tedavisi verilir.
  • Denge, koordinasyon ve kuvvet kaybı olan vakaların fizik tedavi almaları gerekir.
  • Psikolojik bir problem kaynaklı vertigo hastaları psikiyatriye yönlendirilir.
  • Beslenme bazı vertigo çeşitlerinde özellikle olmakla birlikte genel olarak tüm vakalarda önemlidir. Bu nedenle hastalar diyetisyen tarafından takip edilmelidir.

Bütün bu bilgiler ışığında vertigo tedavisi söz konusu olduğu zaman karşımıza çok sayıda farklı alternatif seçenek çıkmaktadır. Bununla birlikte vertigoda dikkat edilecekler konusunda da özenli davranmakta fayda vardır.

Vertigo’da Nelere Dikkat Edilmelidir?

  • Doğru beslenme alışkanlığı edinilmeli. Sağlıksız gıdalar, sigara ve alkol tüketilmemeli.
  • Düzenli bir uyku alışkanlığı edinilmelidir. Bunun için hergün aynı saatte yatmak ve aynı saatte kalmaya özen gösterilmelidir.
  • Stressiz, sakin ve karanlık bir ortamda kaliteli bir uyku alınmalıdır.
  • Stresten uzak durmak için egzersiz önemlidir.
  • Ayrıca vertigonun sebep olduğu baş dönmesi ve denge şikayetleri için fizyoterapistiniz tarafından uygun görülen kişiye özel egzersiz programı uygulanır.
  • Vertigo atakları ani gelir. Bu sebeple hastaların genel olarak bazı şeylere dikkat etmeleri gerekir.
  • Ayrıca hastaların yüksek yerlere çıkmaları ve yüksekte çalışmaları tehlikelidir.

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.